കുടുംബശ്രീയെ കുറിച്ച്

കുടുംബശ്രീ കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹികശാക്തീകരണത്തിനും ദാരിദ്ര്യനിർമാർജനത്തിനും വലിയ സംഭാവന നൽകിയ ജനകീയ പ്രസ്ഥാനമാണ്. സ്ത്രീകളുടെ സാമ്പത്തിക സ്വയംപര്യാപ്തതയും സാമൂഹിക പങ്കാളിത്തവും വർധിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

1. തുടക്കം

1998 മെയ് 17-ന് കേരള സർക്കാർ ആരംഭിച്ച സംസ്ഥാന ദാരിദ്ര്യ നിർമാർജന മിഷനാണ് കുടുംബശ്രീ. പ്രാദേശിക സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ നേതൃത്വത്തിലും ജനപങ്കാളിത്തത്തോടെയും ഈ പദ്ധതി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

2. ഘടന (Three Tier System)

3. പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ

• സ്ത്രീ ശാക്തീകരണം: സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക, രാഷ്ട്രീയ ശാക്തീകരണം ഉറപ്പാക്കുക.
• സ്വയംസഹായ സംഘങ്ങളുടെ (NHG) രൂപീകരണവും പ്രവർത്തനവും: അയൽക്കൂട്ടങ്ങൾ വഴി സമ്പാദ്യം, വായ്പ, കൂട്ടായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.
• സ്വയംതൊഴിൽ സംരംഭങ്ങൾ: വ്യക്തിഗത, ഗ്രൂപ്പ് സംരംഭങ്ങൾ ആരംഭിക്കാനും നടത്താനും സഹായം.
• ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജനം: ദരിദ്ര കുടുംബങ്ങളുടെ ജീവിതനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്ന പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കുക.
• ഉപജീവന മാർഗ വികസനം: കൃഷി, മൃഗസംരക്ഷണം, ഭക്ഷ്യസംസ്കരണം, സേവനമേഖല തുടങ്ങിയവയിൽ തൊഴിൽ സൃഷ്ടിക്കുക.
• സാമ്പത്തിക ഉൾച്ചേരൽ: ബാങ്ക് വായ്പ, മൈക്രോ ഫിനാൻസ്, സമ്പാദ്യ പദ്ധതികൾ എന്നിവ ലഭ്യമാക്കുക.
• കാർഷിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ: ജൈവകൃഷി, കൂട്ടുകൃഷി, പച്ചക്കറി കൃഷി, പോഷകത്തോട്ടം എന്നിവ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.
• സാമൂഹിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ: ആരോഗ്യം, ശുചിത്വം, പോഷകാഹാരം, ലഹരി വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.
• പരിശീലനവും നൈപുണ്യ വികസനവും: തൊഴിൽപരവും സംരംഭകത്വപരവുമായ പരിശീലനങ്ങൾ നൽകുക.
• തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളുമായി സഹകരണം: ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് വികസന പദ്ധതികളിൽ പങ്കാളിത്തം.
• പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം: മാലിന്യ സംസ്കരണം, വൃക്ഷതൈ നട്ടുപിടിപ്പിക്കൽ, ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങൾ.
• ബാലസഭയും യുവജന പ്രവർത്തനങ്ങളും: കുട്ടികളുടെയും യുവജനങ്ങളുടെയും പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കുക.

4. പ്രാധാന്യം

കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ ജീവിത നിലവാരം ഉയർത്തുന്നതിലും സാമ്പത്തിക സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിലും കുടുംബശ്രീ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. പ്രാദേശിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സ്ത്രീകളുടെ സജീവ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കുകയും സമൂഹത്തിന്റെ സമഗ്ര പുരോഗതിക്ക് വഴിയൊരുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.